Είναι αναμφίβολο ότι οι εκπαιδευτικές επισκέψεις που πραγματοποιούνται εκτός του σχολικού χώρου αποτελούν σημαντική πλευρά της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ενταγμένη στο αναλυτικό πρόγραμμα και τους διδακτικούς στόχους. Οι επισκέψεις ενισχύουν τη βιωματική μάθηση, εξοικειώνουν τους μαθητές με το ευρύτερο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον, παρέχουν εναλλακτικές μορφές αγωγής και ψυχαγωγίας στους μαθητ(ρι)ες. Φέτος όμως, και πάντα στο πλαίσιο της επικοινωνιακής πολιτικής του Υπουργείου Παιδείας, διαφημίστηκε η θέσπιση ενός νέου πλαισίου για τις σχολικές επισκέψεις που θα θωρακίζει εκπαιδευτικούς και μαθητές/τριες. Μια ακόμη παραπλανητική για να μην πούμε κι επικίνδυνη είδηση!!
Το Υπουργείο Παιδείας με την υπ’ αριθμ. Φ.12/109328 Υπουργική Απόφαση με τίτλο «Εκπαιδευτικές δράσεις εκτός σχολικής μονάδας μαθητών/τριών δημόσιων και ιδιωτικών σχολείων», ορίζει ένα ανεφάρμοστο πλαίσιο για τις σχολικές εκδρομές αυστηροποιώντας και γραφειοκρατικοποιώντας στο έπακρο την όλη διαδικασία. Κι ακόμα χειρότερα, μετατρέπει τις κρατικές ευθύνες και τις ευθύνες των υπηρεσιών του, σε ευθύνη του σχολείου και των εκπαιδευτικών. Ευθύνες μάλιστα, που είναι αδύνατον να τις αναλάβουμε. Πιο συγκεκριμένα προβλέπει:
- Ελάχιστο αριθμό έξι (6)επισκέψεων ανά τμήμα και ανά διδακτικό έτος.
- Ορισμό τριμελούς επιτροπής με πράξη διευθυντή/τριας, στην οποία συμμετέχει ο/η ίδιος/α και δύο ακόμη μόνιμοι/ες εκπαιδευτικοί.
- Η τριμελής επιτροπή έχει την ευθύνη της υλοποίησης και του συντονισμού όλων των εκπαιδευτικών δράσεων που απαιτούν μετακίνηση με μέσο μεταφοράς και την ανάρτηση των σχετικών ανακοινώσεων στην ιστοσελίδα του σχολείου.
- Αν απαιτείται μέσο μεταφοράς, ο Διευθυντής/ντρια ή Προϊστάμενος/η για κάθε τέτοια εκδρομή, αναρτά πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος στην ιστοσελίδα της σχολικής μονάδας, τουλάχιστον πέντε (5) εργάσιμες ημέρες πριν την ημερομηνία λήξης υποβολής των προσφορών!
- Η τριμελής επιτροπή ελέγχει ότι πληρούνται σωρευτικά οι σχετικές προϋποθέσεις και με αιτιολογημένη απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων επιλέγεται η πλέον συμφέρουσα προσφορά λαμβάνοντας υπόψη τη σχέση ποιότητας-τιμής των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων περιλαμβάνει: α) τον αριθμό προσφορών και το ύψος της κάθε προσφοράς, β) την τεκμηρίωση των κριτηρίων επιλογής μιας προσφοράς, γ) τους λόγους απόρριψης των λοιπών προσφορών.
- Κάθε τουριστικό γραφείο που θέλει να αναλάβει τη μετακίνηση οφείλει να υποβάλλει και να τα ελέγξει η τριμελής επιτροπή, ένα σωρό δικαιολογητικά (ενδεικτικά βεβαίωση ότι δεν έχει υπαχθεί σε αναγκαστική διαχείριση, να μην τελεί υπό πτώχευση, να έχει φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα και πολλά άλλα).
- Αναφέρεται η υπογραφή σύμβασης (το σχολείο θα υπογράφει σύμβαση με το τουριστικό γραφείο;). Για την υπογραφή της σύμβασης θα υποβληθούν επίσης ένα σωρό δικαιολογητικά που θα ελεγχθούν από το σχολείο!
- Ενημέρωση της τροχαίας με υποβολή δικαιολογητικών.
- Ο Σύλλογος Διδασκόντων πρέπει να γνωρίζει (πώς;) ότι οι χώροι που επιλέγονται για τη διαμονή, εστίαση και ψυχαγωγία των μαθητών/τριών να διαθέτουν νόμιμη άδεια λειτουργίας και να πληρούν τους όρους ασφάλειας και υγιεινής. Δηλαδή, τον έλεγχο της νομιμότητας του κυλικείου της Ακρόπολης και του περιπτέρου απέναντι, τον έχει όχι το κράτος που του παρέχει τη δυνατότητα να το λειτουργεί, αλλά οι εκπαιδευτικοί!
- Για κάθε επίσκεψη απαιτείται απόφαση του Συλλόγου Διδασκόντων με αιτιολόγηση της επιλογής του προορισμού, άλλο ένα πρακτικό συνοδευόμενο από ένα εκτενές κείμενο!
Αυτά τα ολίγα για μια επίσκεψη στο εσωτερικό της χώρας χωρίς διανυκτέρευση! Κάπως έτσι, μια ευχάριστη και δημιουργική πτυχή της σχολικής καθημερινότητας, ένα σημαντικό και απαραίτητο μέρος της παιδαγωγικής διαδικασίας, όπως είναι οι εκπαιδευτικές επισκέψεις, γίνεται ένας αβάσταχτος γραφειοκρατικός βραχνάς αλλά κι ευθύνη που δεν αντιστοιχεί στις/στους εκπαιδευτικούς. Ποιος οφείλει να ελέγχει ότι μια εταιρεία μεταφοράς μαθητών έχει όλα τα νόμιμα έγγραφα για τη λειτουργία της; Ποιος οφείλει να ελέγχει ότι ένας χώρος εστίασης λειτουργεί σωστά; Όχι φυσικά οι εκπαιδευτικοί αλλά οι αντίστοιχοι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτος, που οφείλουν να εξασφαλίζουν ότι κάθε τι που λειτουργεί σε δημόσια θέα έχει πιστοποίηση. Δεν είναι ατομική ευθύνη των πολιτών να ελέγχουν τα χαρτιά ούτε των εστιατορίων ούτε των πούλμαν των ΚΤΕΛ ούτε των ψιλικατζίδικων. Υπάρχουν ελεγκτικοί μηχανισμοί σε αυτό το κράτος ή δια μέσου αυτής της εγκυκλίου μας ενημερώνει η πολιτεία ότι όλα είναι «χάρχαλο» κι επιδιώκει να μας μεταφέρει ευθύνες που δεν υπάρχουν πουθενά στα επιστημονικά κι επαγγελματικά μας προσόντα; Η μεταφορά των κρατικών ευθυνών, η “πολυ-εργαλειοποίηση” των εκπαιδευτικών, ο ανούσιος γραφειοκρατικός φόρτος, το άγχος προσαρμογής και διευθέτησης των τυπικών προϋποθέσεων, αποσκοπεί στη μεταφορά των ευθυνών σε κάθε άλλον πλην του κράτους και σε μετατροπή των πάντων σε ατομική ευθύνη.
Ταυτόχρονα ούτε μνεία δεν γίνεται για το κόστος που επωμίζεται η φτωχή ή και άνεργη οικογένεια ώστε να μπορέσει το παιδί της να συμμετάσχει στις εξωσχολικές δράσεις του σχολείου. Προφανώς, άλλωστε θα ήταν οξύμωρο να περιμένει κανείς από τους θιασώτες της πλήρους εμπορευματικοποίησης της εκπαίδευσης να θεσμοθετήσουν την υποχρέωση του κράτους να παρέχει δωρεάν τις εκδρομές σε όλα τα παιδιά.
Διεκδικούμε την άμεση απόσυρση της Υπουργικής Απόφασης για τις εκπαιδευτικές εκδρομές/δράσεις.
Καμία εκπαιδευτική επίσκεψη που απαιτεί μετακίνηση με λεωφορείο δεν πρέπει να προγραμματιστεί.
Καλούμε τους Συλλόγους Διδασκόντων να περιοριστούν σε περιπάτους, δράσεις και γενικά σε εκπαιδευτικές επισκέψεις χωρίς λεωφορείο ωσότου το Υπουργείο πάρει πίσω την συγκεκριμένη (και στην πράξη ανεφάρμοστη) υπουργική απόφαση.
Είναι σαφές ότι η παραπάνω επιλογή είναι απολύτως νόμιμη και μπορεί να είναι και ουσιαστική.
Απαιτούμε αναγκαία οικονομική μέριμνα με ανάληψη του κόστους από το κράτος ώστε κανένα παιδί να μη μένει εκτός σχολικών εκδρομών – δράσεων εξαιτίας των χρημάτων.
Δεσμευόμαστε σε νομικές ενέργειες που να προστατεύουν επιτέλους, τα πραγματικά μας καθήκοντα που είναι παιδαγωγικά κι εκπαιδευτικά, να μας θωρακίσουν από την πρωτοφανή πολυεργαλειοποίηση των εκπαιδευτικών, από την επικίνδυνη μεταφορά των κρατικών ευθυνών σε σε εμάς κι αφήνουν εκτεθειμένους εκπαιδευτικούς και μαθητ(ρι)ες.
Καλούμε το ΔΣ της ΔΟΕ και τους Συλλόγους Εκπαιδευτικών να προχωρήσουν άμεσα σε αντίστοιχη απόφαση καθώς και συγκεκριμένες δράσεις για την αποτροπή εφαρμογής της σχετικής Υ.Α.